Mediawijsheid

Het is nog nooit eerder zo eenvoudig geweest om in contact te komen met anderen, ervaringen te delen, in discussie te gaan of te daten. De mogelijkheden van het internet en sociale media zijn ongekend. Maar we zijn met zijn allen zo snel en massaal gaan communiceren, op zo veel verschillende platformen die continue in beweging zijn, dat zorgvuldigheid, privacy bescherming en het ‘even tot tien tellen’ er regelmatig bij in kunnen schieten.

 

Definitie van mediawijsheid

Het geheel van kennis, vaardigheden en mentaliteit waarmee burgers zich bewust, kritisch en actief kunnen bewegen in een complexe veranderlijke fundamentele gemedialiseerde wereld.

 

Dat klinkt allemaal mooi, maar wat betekent dit nu en wat houdt dit voor ons en jou in. Media spelen een steeds belangrijkere rol in onze samenleving. Media zijn overal en de maatschappelijke impact is groot. Het gaat er om dat we in staat zijn om deze media, zowel de televisie, radio en de pers, en nieuwe media, social media, internet, etc. te gebruiken. Daarbij moeten je  bewust zijn van de vele mogelijkheden die media jou kan bieden en van de context van informatie, maar ook de gevaren kennen en kunnen signaleren.

 

Het onderscheid tussen de fysieke en de online wereld verdwijnt snel. Communicatie is door het internet, de mobiele diensten en de smartphones ingrijpend veranderd. Dat raakt niet alleen kinderen en jongeren, maar alle lagen van de bevolking. De communicatie is directer, interactiever, eenvoudiger en onafhankelijk van tijd en plaats, want bijna overal is gratis WIFI.

 

Omdat de media grote invloed heeft en steeds in beweging is, is het van belang dat niet alleen jij, maar iedereen hier kritisch mee om kan gaan. Het is daarom belangrijk om jezelf continue vragen te stellen als: wie is de afzender, hoe betrouwbaar is de informatie en wat betekent dit voor mij of voor anderen?

 

De jongste generatie is omringd door media en kent niet anders, maar het is niet vanzelfsprekend dat zij met deze media ook wijs weten om te gaan. De oudere generatie is hier niet mee opgegroeid en meestal een stuk minder bekend mee. Voor hen gaat de technologie te snel en ze houden de jeugd niet meer bij.

 

Hoe zorgen we nu dat iedereen zich optimaal en veilig kan bewegen  op social media en er wijs mee om te gaan. Iedereen met een smartphone kan tegenwoordig met een filmpje op internet een ‘scoop’ hebben. Een eerste bericht in de media, een primeur.

 

De vier competities van mediawijsheid

Om mediawijs te worden zijn er vier niveaus van mediawijsheid waaraan je moet voldoen en kunt werken wil je jezelf mediawijs kunnen noemen.

 

Mediabewustzijn

Het is belangrijk om bewust te worden van de rol die de media spelen in ons leven en van jou

    • Kennis met betrekking tot de definitie van media en verschillende mediavormen.
    • Het bewust maken van kinderen van de aanwezigheid en de werking van media.
    • Het geven van inzicht in de rol van de media, in het leven van mensen en het hebben van bewustzijn over het eigen mediagedrag.
    • Het zoeken naar en het kunnen vinden van mediaboodschappen en mediabronnen.

Het gaat er om dat je inzicht hebben in welke media er is en welke ontwikkelingen de verschillende mediavormen door de tijd hebben meegemaakt. Dit helpt je om je bewust te maken van de media en welke rol deze media speelt. Ook de mate waarin we afhankelijk zijn van de media is belangrijk, denk hierbij aan verslavingsaspecten zoals Sociaal Media Stress of FOMO (Fear of Missing Out)

 

Mediabegrip

Wanneer jij je bewust bent van de rol die de media in jouw leven speelt, kan je zien hoe mediaboodschappen en media-applicaties tot stand komen.

    • Begrip van de invloedsfactoren bij het tot stand komen van een mediaboodschap.
    • Kennis hebben over de effecten van deze invloedsfactoren.
    • Kennis van de doelstellingen van mediapartijen en het bedrijfsleven.
    • Begrip van het onderscheid tussen publieke en commerciële media.

Want  je zal moeten begrijpen hoe mediaboodschappen tot stand komen, welke invloedsfactoren bij het tot stand komen ervan van belang zijn en hoe deze mediaboodschappen werken. Er zijn vier factoren die de mediawereld en de media-inhoud kunnen beïnvloeden. Dit zijn:

       Professionele factoren

Onze media boodschappen worden sterk beïnvloed door de makers ervan, maar dat geld ook voor de boodschappen die wij zelf de wereld insturen. Wij zijn zelf ook makers geworden.

       Economische factoren

Ons media-aanbod is doorgedrongen van commercie. Sommige televisieprogramma’s worden zelfs gemaakt met een commerciële doelstelling. Denk hierbij aan de tekenfilmseries Pokémon en SpongeBob.

       Sociaal- culturele factoren

Ons wereldbeeld dat in de media wordt voorgeschoteld, wordt enorm bepaald door onze maatschappij en cultuur. Onze normen en waarden zien we hier in terug.

  Politieke factoren

Mediakanalen kunnen daarnaast ook door politieke factoren worden beïnvloed. Zo wordt de VARA over het algemeen gezien als een linkse omroep en de Telegraaf als een rechtse krant.

 

Mediahouding/-attitude

Het is belangrijk om met de mediahouding op tijd te beginnen, dus voordat je gebruik gaat maken van de media.

    • Kunnen zien welke invloed de media op jezelf heeft.
    • Bewustzijn van je  reacties op media inhoud.
    • Kunnen beoordelen van media bronnen en mediaboodschappen op basis van bewustzijn van eigen waarden en normen en die van de maatschappij.

Vanuit (zelf)reflectie naar opinievorming en de visie die je hebt. Vanuit daar kun je leren om bewust en kritisch te leren kijken naar hoe beeldvorming tot stand komt. Het gaat er om dat je de traditionele en nieuwe vormen van commercie begrijpt en herkent en deze kritisch kan bekijken.

 

Mediagedrag

Wees bewust van je eigen mediagedrag en welke invloed dit heeft op jezelf en op anderen.

    • Het verantwoord consumeren en produceren van media-inhoud.
    • Kennis hebben over hoe media kunnen bijdragen aan ontwikkelen van een verantwoorde realiteitsperceptie.
    • Kennis hebben over consequenties van mijn eigen mediagedrag.

Leer waar je de juiste informatie kan opzoeken, hoe je deze het beste kunt selecteren, vergelijken en filteren en hoe je de afzender en de informatie op waarde kunt beoordelen.

 

Voor iedereen die opgroeit in onze hedendaagse mediasamenleving, is mediawijsheid een essentieel onderdeel van het onderwijs en de opvoeding geworden. Vaak is media en mediawijsheid alleen nog geen vast onderdeel van de opvoeding van ouders en kinderen.

 

Om te zorgen dat iedereen zich wel optimaal en veilig in deze wereld kan bewegen hebben kinderen, jongeren, volwassen en ouderen het recht op de juiste begeleiding, mentaliteit, kennis en vaardigheden. Ofwel: het recht op mediawijsheid. Want laten we eerlijk zijn, het is natuurlijk ook wel heel leuk wat en waar we tegenwoordig allemaal over kunnen beschikken.

 

Wat kan het JIP voor jou betekenen?

Heb je een vraag op het gebied van mediawijsheid en je weet niet zo goed waar je hem kunt stellen. Dan kun je bij ons langs komen en met een medewerker van het JIP praten. De medewerker is tevens ook een MediaCoach.  Je kunt bij ons langskomen op de  Wilgenhoflaan 2c in Beverwijk waar ook Place2Be zit.  Het JIP inloopspreekuur is elke dinsdag- en donderdagmiddag van 15.00 uur tot 17.00 uur  open. Wil je liever niet langs komen kun je ons altijd bellen (0251-300397) of mail naar jip@nul251.info.\

 

Handige links