Wat is strafbaar op internet

Eigenlijk is dat antwoord heel makkelijk; wat je in het echte leven niet mag, mag je op het internet ook niet! Er gelden namelijk dezelfde wetten en regels die vastgelegd zijn in het wetboek van strafrecht. Strafbare feiten zijn op internet wat lastiger te herkennen en ook niet altijd zichtbaar. Een goed voorbeeld hiervan is bedreiging. Als je op straat iemand bedreigt is dat heel zichtbaar. En als je daarbij ook nog eens geweld gebruikt, is het bovendien heel duidelijk dat je een grens overgaat.

 

Met nieuwe media lijkt die grens minder duidelijk omdat het niet zichtbaar is. Als je iemand bijvoorbeeld via een sms-bericht, een krabbel op Hyves of in een MSN-gesprek bedreigt, lijkt het misschien minder erg of serieus. Maar dat is het natuurlijk niet! Het is net zo goed een bedreiging en dus strafbaar. Hieronder nog meer voorbeelden van strafbare feiten:

 

Wat is strafbaar?

Jongeren doen soms dingen op internet die strafbaar zijn, zonder dat ze dat door hebben. De technische kennis is er wel, maar de ethische kennis blijft vaak achter. De gevolgen daarvan kunnen groot zijn. Wie seksueel getinte opnamen van zijn 16-jarige vriendinnetje op internet publiceert, kan aangeklaagd worden voor verspreiding van kinderporno. Door dit soort filmpjes wordt internet, mede door jongeren zelf, met strafbaar materiaal gevoed. En het eraf halen is vaak onmogelijk

 

Strafbaar is bijvoorbeeld:

    • Zonder toestemming beelden van iemand op internet zetten
    • Iemand bedreigen via digitale communicatie
    • Iemand stalken (stelselmatig ernstig lastigvallen)
    • Iemand oplichten (nepscouts, fraude)
    • Verspreiden van webcamseksbeelden: dit kan gezien worden als verspreiding van kinderporno
    • Met webcam(seks)beelden iemand afpersen of dwingen tot handelingen
    • Identiteitsfraude: als iemand met een account van een ander fraudeert
    • Hacken van iemands account

 

Niet strafbaar, maar wèl een risico waaruit strafbare feiten kunnen voortvloeien:

    • Afspreken met onbekenden. Als iemand uw kind via Habbo of sociale media benadert en een poging doet tot het maken van een afspraak is dat niet direct strafbaar, maar wel een teken om alert te zijn
    • Seksuele handelingen verrichten voor de webcam

 

Iemand dwingen tot seksuele handelingen

Met online flirten en sexperimenteren via de webcam is niets mis. Maar daarbij is het wel heel belangrijk dat je zelf de baas bent èn blijft over wat je doet. Wanneer iemand jou dwingt om voor de webcam seksuele handelingen te verrichten is dat strafbaar. In sommige gevallen kan het heel lastig zijn om je eigen grenzen aan te geven. Bijvoorbeeld wanneer iemand zegt dat je het moet doen, omdat hij/zij anders iets vervelends over jou op internet zal zetten. Of wanneer het een bekende is die met fysiek geweld dreigt. Het is belangrijk om niet met het probleem rond te blijven lopen en er met iemand die je vertrouwt over te praten.

 

Diefstal

Op internet bestolen worden roept bij veel volwassenen vragen op. Want hoe kan er nu online iets van je gestolen worden? Toch komt het heel vaak voor. Op Habbo Hotel kan het voorkomen dat je inlogt en jouw kamer leeg aantreft, terwijl deze de vorige dag nog vol meubeltjes stond. We spreken in dit geval van virtuele diefstal. Dat kan gebeuren door hacking. Iemand heeft met jouw gegevens ingelogd op jouw account en heeft op die manier vrij spel gehad om jouw meubels weg te geven; aan zichzelf of aan anderen. Het is dus belangrijk om je inloggegevens niet aan anderen te vertellen. Je moet je inloggegevens ook niet te eenvoudig te maken, zodat ze makkelijk te raden zijn. Zo maak je het anderen lastig om jouw account te hacken.

 

Hacking

Hacking betekent dat iemand toegang probeert te krijgen tot de gegevens van iemand anders, via het gebruik van computers en het netwerk. Het is strafbaar als dit gebeurt zonder toestemming van de eigenaar van die gegevens. Dit kan op verschillende manieren:

    • Door het achterhalen van iemand zijn inloggegevens (door deze te raden of slimme vragen te stellen)
    • Door iemand te dwingen zijn gegevens te vertellen (door bedreiging of chantage)
    • Via Phishing

 

Phishing

Phishing is een vorm van internetfraude en klinkt als de Engelse vertaling voor “vissen”. En dat is eigenlijk ook precies wat er gebeurt. Iemand probeert de inloggevens van mensen te krijgen door hen een mailtje te sturen dat eruit ziet alsof het van een betrouwbare partij is (jouw bank bijvoorbeeld of Habbo Hotel). In dat mailtje wordt gevraagd om op een link te klikken en daar je persoonlijke gegevens in te vullen, waaronder je gebruikersnaam en je wachtwoord. Op die manier geef je vertrouwelijke gegevens weg aan iemand die er misbruik van wil maken, zonder dat je het weet.

 

Vernieling

Ook op internet kun je vernielingen aanrichten. Denk maar eens aan het versturen van een virus waarmee andere sites of systemen onderuit gaan. Of als je inlogt op iemand anders zijn account en zijn website zonder toestemming verandert.

 

Oplichting

Oplichting is een vorm van bedrog, waarbij iemand anderen geld of eigendommen afhandig weet te maken. Een bekend voorbeeld: je koopt iets op een veilingsite zoals Marktplaats.nl of Speurders.nl en je krijgt er niets voor, de spullen worden nooit geleverd.

 

Beledigen

Beledigen is het doen van kwetsende uitspraken die iemands eer en goede naam kunnen aantasten.

 

Smaad/laster

Als je opzettelijk iemands goede naam of eer aantast door die persoon van iets te beschuldigen, noemen we dit smaad. Als je dit doet met het idee dat het waar is, wordt het laster genoemd.

 

Grooming

Sinds begin 2010 is grooming verboden. Hiermee is het strafbaar geworden voor volwassenen om via chatsites kinderen te benaderen om afspraken met hen te maken voor het hebben van (cyber)seks.

 

Stalking

Waar denk je het eerste aan bij stalking? Waarschijnlijk denk je dan aan iemand die je steeds achtervolgt en in de gaten houdt. Maar via het internet en met de mobiele telefoon kun je ook stalken. Als je graag met iemand in contact wil komen, is het natuurlijk niet strafbaar om hem of haar eens te bellen of een berichtje via MSN of Hyves te sturen. Zodra dit extreme vormen gaat aannemen (zoals voortdurend bellen, sms-en of berichten sturen) terwijl de persoon in kwestie aangeeft dat hij of zij dat niet wil, dan wordt het een ander verhaal. Dat is wel strafbaar. In veel gevallen gaat dit trouwens samen met andere strafbare feiten zoals bedreiging of smaad/laster.

 

Haat zaaien en discriminatie

Wanneer je via een email, chat of internetforum teksten of beelden plaatst waarmee je anderen aanzet tot haat of discriminatie tegen een individu of bevolkingsgroep. Bijvoorbeeld op grond van ras, geslacht, leeftijd, land van herkomst, godsdienst, seksuele voorkeur, handicap, taalvaardigheid, levensbeschouwing, politieke overtuiging, sociaal-economische klasse, beroep, uiterlijk en dergelijke.

 

Mag je een filmpje van internet gebruiken voor je spreekbeurt? Of zomaar een foto van je vrienden op Instagram plaatsen?

Internet, sociale media en auteursrecht hebben meer met elkaar te maken dan je denkt. Sterker nog, we hebben er dagelijks mee te maken. De regels voor auteurs- en portretrecht gelden ook op internet en sociale media.

 

Wat is auteursrecht?

Wanneer jij een foto, filmpje, tekst, lied, schilderij of sieraad maakt, heb jij automatisch het auteursrecht. Auteursrecht wordt ook wel copyright genoemd. Daar gebruiken we vaak het symbool © voor.

 

Het auteursrecht helpt de maker zijn werk te beschermen tegen reproductie of publicatie zonder zijn toestemming. Op die manier kan hij/zij er zijn brood mee te verdienen. Dankzij het auteursrecht heeft de maker ook:

    • Het recht op naamsvermelding
    • Het recht op verzet tegen een bewerking of misvorming

 

Wat is portretrecht?

Het auteursrecht beschermt ook je portretrecht. Daarmee heb je exclusief recht op je eigen afbeelding. Dat betekent dat je bezwaar kan maken tegen de publicatie van jouw portret als jij daar een belang bij hebt. Bekende personen en fotomodellen hebben een financieel belang: zij verdienen geld met hun bekendheid, dus hun portret is geld waard.

 

Iedereen heeft een belang bij privacy, dat is je persoonlijke vrijheid. Die is in het geding wanneer jij er last van hebt dat je portret zonder jouw toestemming wordt gepubliceerd.

 

Publiceer dus niet zomaar foto’s van iemand op internet, daarmee loop je het risico zijn/haar belang te schaden. Met deze fotoquiz test je je kennis over het portretrecht.

 

Privacywet

Beelden maken van een persoon is een verwerking van persoonsgegevens. Zodra er sprake is van een verwerking van persoonsgegevens, moet de privacywet worden toegepast. Dit betekent ook dat beelden van roerende en onroerende goederen niet onder de privacywet vallen, tenzij iemand zonder veel inspanningen op basis van de beelden van een woning of een auto een bepaalde persoon zou kunnen identificeren. In dat geval moet de privacywet wel worden toegepast.

 

Het principe: altijd toestemming vragen

De privacywet bepaalt dat alleen de persoon zelf kan beslissen of er beelden van hem mogen worden gemaakt en gebruikt. U hebt dus altijd de ondubbelzinnige toestemming nodig van de persoon die u wilt filmen of fotograferen.
Toestemming is de vrije, specifieke en op informatie berustende wilsuiting waarmee iemand de verwerking van zijn gegevens aanvaardt.

    • Vrije toestemming wil zeggen dat er geen druk mag worden uitgeoefend om toestemming te verkrijgen.
    • Specifieke toestemming houdt in dat de beelden voor geen ander doeleinde mogen worden verwerkt dan het doeleinde waarvoor toestemming werd gegeven.

     

Auteursrechten, hoe zit dat op internet?

Internet maakt het makkelijk om andermans werk te gebruiken, te kopiëren, te delen, te remixen en te bewerken. Maar de regels voor auteurs- en portretrecht gelden ook op internet en sociale media.

 

Wel doen:

    • Alleen afbeeldingen gebruiken waarvan jij de rechten hebt, óf die rechtenvrij zijn
    • Toestemming vragen voordat je andermans foto (of tekst) op Facebook, Instagram of je eigen website plaatst
    • of: met bronvermelding een beroep op het citaatrecht doen
    • Embedden, mits je je aan de voorwaarden houdt Embedden mag, onder de volgende voorwaarden:
        De content moet al openbaar zijn
      –  
      Embedden mag geen nieuw publiek bereiken
      –  Voor het openbaar maken mag geen nieuwe techniek gebruikt worden

Embedden is een stukje van een andere website of applicatie, meestal een foto of een video, opnemen op je eigen site of in je eigen applicatie. Embedden is dus het insluiten van iets. Als je iets embed van een andere website, op je eigen website, laat je een stukje van die andere website zien op je eigen website, zonder de content te verplaatsen. Je gebruikt daarbij een link. Door die link kan de inhoud meteen al gezien worden, zonder dat er eerst op de link geklikt hoeft te worden. De content blijft dus op website A staan, terwijl jij het op jouw website (B) kunt laten zien.

 

Niet doen:

    •  Zomaar plaatjes / video’s / muziek downloaden van internet
    •  Zomaar foto’s van een ander op internet en sociale media plaatsen

 

Creative Commons

Bij Creative commons (CC) geeft de auteur bij voorbaat toestemming om zijn werk (digitaal) te gebruiken, delen en/of bewerken. Er zijn wel voorwaarden aan verbonden, deze worden aangegeven met een code. Hier vind je uitleg over Creative Commons en de verschillende codes/licenties. Zoek je materiaal met een met een CC-licentie? Zoek eens via YouTube, Flickr, Photopin en met ‘Google geavanceerd zoeken’.

 

Mag je muziek en/of films downloaden van internet?

In het verleden was downloaden in Nederland legaal, de wet zag een download als een ‘thuiskopie’. In april 2014 bepaalde de Hoge Raad echter dat het downloaden van films en muziek uit illegale bron verbodenwas. We noemen dit ook wel piraterij.

 

Legale aanbieders zijn te vinden op www.thecontentmap.nl.  (http://www.thecontentmap.nl/). In Nederland komt BREIN op voor de auteursrechten op muziek, film, boeken, games en interactieve software.

 

Mag je informatie van internet halen voor je spreekbeurt of werkstuk?
Voor het maken van een werkstuk of spreekbeurt mag je bijna alles van internet gebruiken. Dit komt omdat het werk binnen je school blijft. Je moet er wel een bron bij vermelden (citaatrecht). Je mag een werkstuk niet online zetten. Daarmee maak je het openbaar, vanaf dat moment heb je te maken met het auteursrecht. Je hebt dan toestemming van anderen nodig, tenzij je binnen de voorwaarden van het citaatrecht bent gebleven.

 

Kinderporno

Met kinderporno worden afbeeldingen of video’s bedoeld waarin het seksueel misbruik van (een) minderjarige(n) (iemand onder 18 jaar) is vastgelegd. Kinderporno is niet nieuw, maar het internet heeft voor een enorme toename gezorgd als het gaat om verspreiding en uitwisseling van kinderporno. Het bekijken, verspreiden, tentoonstellen, vervaardigen, invoeren, doorvoeren, uitvoeren of in voorraad hebben van kinderporno is strafbaar. Het opsporen van criminaliteit rondom kinderpornografie is een taak van de politie. Ga dus niet zelf actief op zoek naar kinderporno. Verspreid vooral ook zelf geen kinderporno, dit is strafbaar. U loopt dan de kans dat u zelf onderwerp wordt van een politieonderzoek. Of u verstoort al lopende onderzoeken.

 

Wat is kinderporno?

We spreken van kinderporno als het gaat om een afbeelding of een video van een minderjarige (iemand onder de 18 jaar) die seksuele handelingen verricht. Kinderpornografie op het internet is bijna altijd een bewijs van seksueel misbruik van minderjarigen. Deze zaken waarbij sprake is van misbruik en productie van kinderpornomateriaal krijgen voorrang in de aanpak door politie en Justitie.

 

Bij kinderporno hoeft er echter geen sprake te zijn van dwang of onwil. Ook als de seksuele handelingen met instemming van de minderjarige(n) zijn vastgelegd -bijvoorbeeld in het geval van sexting– (zie hier voor meer info) is er sprake van kinderporno. Het gaat immers om op beeld vastgelegde seksuele activiteiten door (een) minderjarige(n).

 

Dus ook als een minderjarige zich uitkleedt voor een webcam of een meerderjarige een minderjarige benadert met seksuele verzoeken via (social) media als Hyves of Whats App hebben we het over kinderporno. Het gaat niet alleen om seksuele foto’s en video’s van kinderen, ook virtueel beeldmateriaal is strafbaar. Denk dan aan bijvoorbeeld tekeningen of samengevoegde foto’s. Dit soort materiaal suggereert seksueel misbruik van kinderen.

 

Het is in Nederland strafbaar om kinderporno:

    • te bekijken
    • te bezitten
    • aan te bieden
    • te verspreiden
    • te maken

Ook Nederlanders die zich in het buitenland schuldig maken aan activiteiten rond kinderporno kunnen daarvoor in Nederland worden berecht

 

Wat kan het JIP voor jou betekenen?

Heb je een vraag over wat wel en niet strafbaar is op internet en je weet niet zo goed waar je hem kunt stellen.  Dan kun je bij ons langs komen en met een medewerker van het JIP praten. De medewerker is tevens ook een MediaCoach.  Je kunt bij ons langskomen op de  Wilgenhoflaan 2c in Beverwijk waar ook Place2Be zit.  Het JIP inloopspreekuur is elke dinsdag- en donderdagmiddag van 15.00 uur tot 17.00 uur  open. Wil je liever niet langs komen kun je ons altijd bellen (0251-300397) of mail naar jip@nul251.info.

 

Handige links

Meldknop   Iets vervelends gebeurd op internet? meld het bij meldknop.nl. Een initiatief van Veilig internetten en wordt ondersteund door de politie.

Help Wanted   Slachtoffer van Grooming? Kinderporno gezien of je naaktfoto is verspreid?  Helpwantedl is een website over online seksueel misbruik van kinderen en jongeren. Je kunt dit hier melden. Je vindt ook informatie over wat het is, hoe je het kunt voorkomen en wat je kunt doen wanneer het je is overkomen. Ook ouders, docenten en andere opvoeders kunnen hier terecht.

 

Bron: Vraag het de Politie